Atlasceder

In Sliedrecht zijn weinig naaldbomen. Dit komt door de vochtige, koude kleigrond waarmee het merendeel van Sliedrecht is opgeworpen. De bomen die zich van nature hebben aangepast op vaak zandige, voedselarme berghellingen doen het soms gewoon niet op deze grond. Naaldbomen nemen in de natuur ook een aparte plaats in.

De bomen zijn in de winter groenblijvend. Alleen de (schijn)lariks laat jaarlijks al zijn naalden vallen. Ze groeien vaak in gebieden waar sneeuw een groot deel van het jaar blijft liggen en de naalden niet snel bevriezen of uitdrogen door hun kleine oppervlak. De aanmaak van suikers en voedingsstoffen kan ook na een sneeuwbui en een winterzonnetje worden voortgezet. Zo krijgt de plant voldoende energie om kegels te vormen. Voor de bestuiving hebben de naaldbomen geen vogels of insecten nodig. Dat gaat op de ouderwetse manier, ‘bestuiving met hulp van de wind’. De mannelijke bomen moeten zoveel mogelijk stuifmeel produceren. Des te meer kans dat het een vrouwelijke kegel ontmoet. In de lente zijn de vrouwelijke kegels klein en meestal paars. De schubben laten openingen vrij waardoor het mannelijke stuifmeel kan worden aangevoerd. Naaldbomen zijn bijna altijd ook coniferen. Conifeer is een afgeleide betekenis van het Griekse ‘conus’ dat kegel en ‘fera’ dat drager betekent.

Bij de kerk, op de hoek van de Oranjestraat en de Middeldiepstraat, staat wel de opvallendste conifeer van Sliedrecht. Het is een prachtige blauwe Atlasceder (Cedrus atlantica ‘Glauca’) ruim 60 jaar en een hoogte van over de 20 meter. In tuintjes worden Atlasceders al snel te groot daarom is het zo leuk om een groter exemplaar te zien. De stam heeft een paar opvallende littekens waar vroeger een tak is uitgezaagd of afgewaaid. ‘Ceder’ is afgeleid van het Griekse woord ‘kedros’, waarmee de oude plantenliefhebbers de geurige houtsoort van de boom aanduiden. Het zoetgeurige hout bevat een vluchtige olie.

De Atlasceder bij de kerk lijkt erg veel op een Libanonceder. De tempel van koning Salomo is volgens de bijbel uit het hout van deze naaldboom opgebouwd.

De ceders hebben het in de vrije natuur zwaar. Door de vraag van het gewilde hout zijn veel cederbossen op berghellingen verdwenen. In Sliedrecht zal het zo’n vaart niet lopen. Het ziet er naar uit deze bijzondere naaldboom nog wel een paar jaar mee zal gaan. Helaas is de boom te hoog om met kerst eens van een kerstlichtje te voorzien. Ook dat past wel bij deze bijzondere kegeldrager...

LJ Nederlof, St. Sliedrecht Groen