Vergeten

20 april 2026 om 06:38

SLIEDRECHT Zoals elke werkdag vertrekt Kees de Kok vanaf zijn woonhuis aan de Stationsweg in Sliedrecht op de fiets naar zijn werk: Scheepswerf De Merwede in Hardinxveld, op maandag 3 mei 1943.

Kees de Kok verdient daar zijn brood als scheepstimmerman. Hij komt om 07.00 uur aan op het werk en er blijkt niemand aanwezig, want er wordt gestaakt. Reden voor Kees, die voluit Cornelis Willem heet, om weer terug te fietsen naar huis. Op last van de Duitse bezetter werd een onverwachte aankondiging gedaan in de krant van 29 april 1943 met een oproep aan alle Nederlandse oud-militairen om zich vrijwillig te melden voorkrijgsgevangenschap om in Duitland te gaan werken in de oorlogsindustrie. Door deze zogeheten Arbeitseinsatz zouden bijna driehonderdduizend mannen hun gezin moeten verlaten om in Duitsland aan de slag te gaan. Vanuit Hengelo rollen stakingsactiviteiten uit over het land. De stakingsgolf bereikt ook onze streek. Ambtenaren staken, de busdienst tussen Hardinxveld en Sliedrecht rijdt niet, het werk wordt massaal neergelegd. Dat pikt de bezetter niet. Directies van de werven worden aangezet hun arbeiders aan het werk te zetten ‘om erger te voorkomen’. Kees de Kok geeft gehoor aan de oproep en gaat opnieuw op pad. Aangekomen op het werk wordt hij met negentien anderen direct gearresteerd. Een deel van de groep wordt overgebracht naar concentratiekamp Vught. Kees en drie collega’s treffen een ander, triester lot. Ze worden beschuldigd van staking, aansporing daartoe en verspreiding van pamfletten en andere agitatie.

TER DOOD VEROORDEELD Nog diezelfde dag worden zij ter dood veroordeeld en krijgen de kogel. Zo mogen nog een afscheidsbriefje schrijven. Voor dat de briefjes thuis aankomen, hangt er al een ‘Bekantmachung’ op de werf waarin het verschrikkelijke feit wordt gemeld. Waar het vonnis is uitgevoerd en waar de mannen begraven zijn blijft een raadsel. De zoektocht duurt nog steeds voort. De Stichting Struikelstenen organiseert vrijdag 1 mei samen met Bibliotheek AanZet, Scheldelaan 1, een lezing over deze weinig bekende staking, inloop 19.15 uur, aanvang 19:30. Spreker is Hans Morssinkhof, hij maakte samen met Erik Dijkstra BNNVARA een documentaire serie en een boek over deze staking: ‘Staken op leven en dood’. Om de gedachte aan Kees de Kok levend te houden, legt burgemeester De Vries zaterdag 2 mei om11.00 uur een Struikelsteen voor het huis waar Kees op 3 mei 1943 vertrekt en nooit meer terugkeert, Stationsweg 165.

‘t Schrijverke