Echt Sliedrechts - Orwell’s 1984

Begin maart is het precies vijf jaar geleden dat de coronacrisis uitbrak. Ineens zaten we in een lockdown. Tegenstellingen vervaagden. Plotseling zaten we met z’n allen in hetzelfde schuitje. Zo’n crisis overvalt je van boven af. Het is als een zware storm: je zit er zomaar middenin, en je kunt alleen wachten tot het overgaat. Een van de dingen die me voor de geest staan, is dat het de burgemeester lukte om in één dag alle kerken om de tafel te krijgen: crisisoverleg.

Gaan we iets dergelijks meemaken nu er grote politieke aardverschuivingen aan de gang zijn? Binnen een paar weken is de wereldorde veranderd. De VS, vanouds onze trouwe bondgenoot, is niet langer een partner waarop we kunnen rekenen. Trump zegt dat Oekraïne de oorlog is begonnen, en gebaart met één armzwaai dat Poetin het grondgebied mag hebben dat hij brutaalweg heeft ingepikt. De geschiedenis wordt vervalst. Propaganda en manipulatie vieren hoogtij.

Vorig jaar las ik het boek ‘1984’ van George Orwell. Een klassieker. In 1949 beschreef Orwell in een doemscenario hoe de wereldorde in 1984 er misschien uit zou gaan zien. Een totalitair regime zorgt ervoor dat je anders gaat denken. Een ministerie is dag in dag uit bezig om feiten zó te verdraaien, dat alles wat er in kranten en boeken staat, herschreven wordt. De waarheid wordt verdraaid. Informatie wordt gemanipuleerd. Zelfs in je denken wordt de herinnering aan feiten uitgewist. ‘Big Brother’ is overal en die houdt je in de gaten. Het lijkt die zorgwekkende kant op te gaan. Amerika lijkt ver weg, maar het gebeurt in Nederland ook. Hoezo zou Sliedrecht hiervan gevrijwaard blijven? Het is aan ons om waakzaam te blijven en te vechten voor een wereld waarin de feiten worden gerespecteerd. Dat gebeurt in het klein: aan de koffietafel, op de zaak, op verjaardagen, en jazeker ook in de plaatselijke politiek. Misschien worden de kerken wel opnieuw in elkaars armen gedreven. Daar wordt – mag je hopen – het besef levend gehouden dat er Eén is die boven presidenten staat en bij Wie waarheid en recht veilig zijn. Dat geeft hoop. Natuurlijk kunnen en moeten we allemaal ons steentje bijdragen. De waarheid hoog houden. En het belang van de ander in het oog houden.

Geert van Dijk