Van hier en daar, van overal - Craayenstein

Het graafschap Holland zou volgens oude documenten zijn gesticht in het jaar 863, lang geleden. De macht om orde en regel te handhaven werd in handen gelegd van graaf Dirk de eerste.

Hij verkreeg deze rechten van de voornaamste adellijke heren en stedelijke magistraten. Dit leek toen een idyllisch beeld volgens sommige geschiedschrijvers, het moet eerder worden beschouwd als een mythe. In de tiende eeuw was met grote regelmaat sprake van verwarring en strijd tussen de drie machten, de graaf, de adel en de steden. In de steden heersten de magistraten. De adel hadden het bezit van landgoederen, genaamd heerlijkheden. Die heerlijkheden werden vaak verkregen door het onderling sluiten van huwelijken, erven en soms gewoon landjepik.

Oversliedrecht, het huidige Sliedrecht, bestaat uit drie heerlijkheden. Van west naar oost gezien als volgt. Niemantsvrient, (Niemandsvriend), Lockhorst en Naaltwijk. De heerlijkheid Lockhorst is de grootste van de drie en omsluit de kleinste heerlijkheid Niemantsvrient. In dit gebied werd tol geheven. Het Tolhuis stond in  Sliedrecht, ongeveer op de plek waar de Tolsteeg op de dijk uitkomt. De dijk lag direct aan de rivier waardoor de roeiers de scheepvaart konden zien. De voorbijvarende kooplieden haatten de tol, vandaar de naam Niemantsvrient. Een oude bron vermeld dat het land eerst Colyns of Colinsambacht heette, vernoemd naar Teylinck Colinck, de adel die de heerlijkheid toen in bezit had.

Het oude Sliedrecht lag aan de zuidzijde van de Merwede. Het bestond uit drie delen, Lang Ambacht, Kort Ambacht en Craayenstein. In 1250 zou het kasteel Craayenstein zijn gesticht door mogelijk graaf Dirk I. Later regeerde graaf Floris de vijfde over het gebied. Na zijn dood in 1296 nam de Zeeuwse edelman Wolfert van Borsele zijn intrek in Craayestein. Wolfert werd vermoord in Delft en de magistraten van Dordrecht namen in 1299 het kasteel in. Kasteelheer werd Aernout van Craayenstein, diens zoon Herbaren erfde het. Uiteindelijk vervielen de goederen van Craayenstein aan Sophia van Craayenstein, de weduwe van Dirk van Teylingen. Via zijn dochter kwam Craayenstein en Oversliedrecht in het bezit van Willem van Naaltwijk, het derde ambacht van Sliedrecht.

Wie zich in de historie verdiept, ontdekt dat door het sluiten van huwelijken, vererven en het uitvechten van geschillen allerlei bezittingen ontstonden.

t Schrijverke