Sliedrecht is twee Struikelstenen rijker: ‘Met de Struikelsteen wordt Elly Sanders met haar broertje en zusje herenigd’

SLIEDRECHT Het waait langs de Rivierdijk en de auto’s razen voorbij. Een clubje mensen, waaronder nabestaanden van Merwedegijzelaar Arie Groeneveld, burgemeester Jan de Vries en wat omwonenden, heeft zich in de miezerregen verzameld voor een bijzondere ceremonie. Maar waar het even daarvoor nog regent, als de Duitse kunstenaar Gunter Demnig de Struikelsteen voor Merwedegijzelaar Arie Groeneveld in de stoep slaat, breekt de zon door. 

door Marjanne Dijkstra

Sliedrecht is dus weer twee struikelstenen rijker. De Duitse kunstenaar Gunter Demnig kwam de zogenoemde Stolpersteine zelf leggen. Op deze manier kunnen Merwedegijzelaar Arie Groeneveld en ‘onderduikzusje’ Elly Sanders voor altijd worden herinnerd.

MERWEDEGIJZELAAR

Arie Groeneveld woonde aan de Rivierdijk 256 en had een fietsenwinkel op de Kerkbuurt. Hij moest zich twee keer per week melden bij de bezetter en ook op 16 mei 1944 was hij vroeg op pad toen hij werd opgepakt. Samen met een grote groep mannen, de Merwedegijzelaars, moest hij verzameld bij de Grote Kerk en nog die avond werden de mannen in overvalwagens afgevoerd naar Kamp Amersfoort. Vanaf daar werd hij uiteindelijk naar een Duits werkkamp gevoerd, waar hij in november 1944 bezweek. Zijn as, Groeneveld werd in Duitsland gecremeerd, is inmiddels begraven in een van de oorlogsgraven op de Sliedrechtse begraafplaats. 

LEREN VAN GESCHIEDENIS

Burgemeester Jan de Vries stond stil bij de verschrikkingen van de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog. ,,Het is belangrijk dat we hen die zijn bezweken in de werkkampen en vermoord in de concentratiekampen niet vergeten. Met deze Struikelstenen maken we hun verhalen tastbaar en staan we bij hun leven stil. Met de verschrikkingen van de oorlog in Oekraïne in ons achterhoofd is het belangrijk dat we van de geschiedenis blijven leren.” De huidige bewoonster van het pand, Nicolette van Bommel, is geroerd door de legging van de Struikelsteen bij haar huis. ,,Toen ik hier kwam wonen was ik zo blij met dit huis, maar dat er hier zoveel geschiedenis schuilging is heel bijzonder. Het maakt me nog blijer en dankbaarder voor mijn vrijheid.”

HERENIGD

In de Hugo de Grootstraat werd even later ook een Struikelsteen gelegd. Niet voor iemand die daar ondergedoken zat, maar voor het zusje van Bertje (4) en Marleentje (8) Sanders. Voor Bertje en Marleentje werden eerder al Struikelstenen gelegd. De twee jonge kinderen zaten ondergedoken in het huis op nummer 70 en hun zusje Elly (10) zat elders verstopt. Hun Joodse ouders, David en Clara, doken niet onder en gingen zonder ster en met valse persoonsbewijzen de straat op. Als de twee toch worden gearresteerd wordt vader David ernstig mishandeld en wordt gedreigd zijn vrouw hetzelfde aan te doen. De man geeft de onderduikadressen van zijn kinderen prijs en het hele gezin sterft uiteindelijk in Auschwitz op 10 september 1943. Met de legging van de Struikelsteen voor zusje Elly worden de drie kinderen herenigd. 

Vanaf 2017 zijn er in totaal al 37 stenen geplaatst, op 11 april komt dat aantal op 39. Uiterlijk in 2024 zullen de laatste twee stenen gelegd gaan worden, waarmee het totaal aantal struikelstenen in Sliedrecht op 41 uitkomt. Meer informatie over de Struikelstenen is te vinden op www.struikelstenensliedrecht.nl.