
Raadspraat - Geen FEBO-democratie graag
6 november 2025 om 09:43 ColumnStel je voor: je loopt door de stad en ziet zo’n grote muur met frikandellen, kroketten en andere vette happen. Je bent in een ongezonde mood, kiest een snack en vervolgt je weg. Niet gezond, maar soms wel lekker. Een groep Nederlanders ziet onze democratische rechtsstaat steeds meer als zo’n snackmuur. Ze pikken eruit wat ze lekker vinden, en negeren de rest: de FEBO-democratie. Klinkt op eerste gezicht best lekker, het is alleen niet hoe onze democratische rechtsstaat werkt. Dat is een vast menu, waar je alle gangen van moet eten. Ook als je er eentje wat minder lekker vindt.
Waarom ik hier over begin? Het kan je bijna niet zijn ontgaan. Er woedt in Sliedrecht, en heel Nederland, debat over de komst van een AZC. Sommige mensen zijn voorstander, sommige mensen roepen luid dat we dit ‘gewoon’ niet moeten doen.
Vrijheid van meningsuiting is een groot goed. Maar zo simpel is het niet. We hebben te maken met de Spreidingswet en iedere gemeente moet een aantal vluchtelingen huisvesten. En als je dat niet vrijwillig doet, kan de Provincie een verplichte opvanglocatie aanwijzen. Dat willen we niet als VVD; we willen zelf de regie houden. Maar er is een nog belangrijkere reden: onze democratische rechtsstaat. Belangrijke pijler van een rechtsstaat is dat de overheid zich houdt aan de wet. Wat voor gemeente krijg je als je in onze rechtsstaat gaat shoppen alsof het een cafetaria is?
Dan ben je vandaag misschien blij dat de overheid de Spreidingswet naast zich neerlegt. Maar in die gemeente ben je morgen slachtoffer als de gemeente om je politieke mening je WMO-aanvraag, waar je recht op hebt, niet toekent; of als ze zonder vergunning of procedure ineens in je tuin bouwt; of gewoon besluit je de mond snoert en je op laat pakken. Zonder enig proces. Dat is niet het Sliedrecht van de VVD.
In een democratische rechtsstaat kunnen besluiten genomen worden, ook waar je niet blij mee bent. Maar diezelfde rechtsstaat handhaaft ook je vrijheid om ergens oneens mee te zijn en daar tegen te kunnen protesteren. Garandeert vrije verkiezingen. Garandeert onafhankelijke rechtspraak, zodat je kunt procederen tegen besluiten van de gemeente, provincie en het Rijk. Die zorgt dat er vrije pers is, die hier verslag van doet. Ook als die kritisch is op de gemeenteraad, het college of de regering. Maar ook dat de overheid gebonden is aan wetten en deze móét uitvoeren.
De democratische rechtsstaat is het enige dat jouw grondrechten kan beschermen. Zie de rechtsstaat niet als een snackmuur waar je pakt wat bevalt en de rest laat hangen. Het is een tafel waar je óf voor de hele maaltijd moet aanschuiven, ook als een deel van het menu niet je smaak is, óf er helemaal niets te eten overblijft.
Martin van Rossum
VVD Sliedrecht











