Gevoelstemperetuur

In hêêl de wèreld is ’t klimaot aan grôôte veraanderinge onderhevig. D’r worre tempereture zôôwel wà betreft kou as hette gemete die aalle recors verbreke. Hoewel nou netuulijk de hette een grôôte rol speult, wì ‘k ’t juist over de kouwe temperetuur hebbe en dan mè naome hoe kou kan worre ervaere. Bij aalle praotjies over ’t kouwe weer vaal ok regelmaotig de kreet ‘Gevoelstemperetuur’. Iederêên hè wel-is van dut begrip gehoord. Ik zellef vroog m’n aaige af of dut vollekswijshaaid is of een weteschappelijk onderbouwd begrip. Ik gong d’r is wat over leze en ‘k ondekte dat ’t weteschappelijk wor onderbouwd. Michiel van den Broeke, hôôgleraer polaire metejôôrologie, het ‘r een offisjeele defenisie voor. Die luidt:”De gevoelstemperetuur is de temperetuur die we voele onder windrijke omstandigheeje.” Dà wil zegge, hoe hadder ’t waait, hoe meer kou dà me ervaere. De wind zurreg d’r voor dat ’t lichaom extrao afkoelt. Ok al pak ie je aaige nò zô goed in, je lichaom zal toch afkoele. De beweging van de lucht zurreg d’r naomelijk voor dat de lucht efficiënter wor afgevoerd waerdeur je lijf sneller afkoelt. ’t Bepaole van de gevoelstemperetuur is gêên natte vingerwaarek. ’t Is objectief te mete. Daerbij wor de gevoelstemperetuur berekend uit ’n combenaosie van waarekelijke luchttemperetuur en de gemiddelde windsnelhaaid. As ’t buite bevôôbeld 5 graeje vriest en de wind waait mè 45 kilemeter per uur, dan voel dat aan as min 15 graeje. Dan voelt ’t dus net zô koud aan as min 15 op een windstille dag. ’t Waaremteverlies is in aallebaai de sitewaosies eve grôôt. Waerom is ’t nou zô belangrijk om de gevoelstemperetuur te mete? Laege tempereture kanne al gaauw laaije tot onderkoeling. Ok bevriezing leg op de loer. Dà ’s gevaerlijk en dus is ’t van belang de mense daevoor te waorschouwe. ’t KNMI geef bij een gevoelstemperetuur van min 15 de waorschouwing ’code geel’ en bij min 20 ‘code oranje’. Bij een temperetuur van min 15 kà je al binne ’t uur onderkoeld raoke en bij min 20 kà je al nae ’n haalef uur bevriezingsverschijnsele oplôôpe. In Nederland komme deuze tempereture nie zôôveul voor. Hoewel ’t dus nie zô dikkels voorkomt, is ’t wel belangrijk dat as ’t dan toch is gebeurd, je je aaige goed beschaaremd om ongelukke te verkomme.

Piet van Grietjes