Unieke vondst uit 1927 in kerkelijk archief gereformeerde kerk Sliedrecht

SLIEDRECHT U kent het wel: je zat er al een tijd tegenaan te kijken. Op een gegeven moment is het zover. Nu ga je die ouwe rommel opruimen. Bij het selecteren laat je allerlei zaken uit het verleden door je handen glijden en zo bepaal je wat weg kan en wat je nog wilt bewaren. Van sommige dingen weet je exact wat het voor je betekent, maar soms kom je zaken tegen waar je het bestaan niet eens meer van weet. Zo ongeveer verging het Jan van Leeuwen ook onlangs.

door Arie van Tiggelen

Jan is al sinds mensenheugenis de archivaris van de Gereformeerde Kerk. Hij zat onlangs in de kerkelijke gewelven te midden van oude notulen, kerkboeken, financiële stukken, verslagen van de diverse verenigingen zaken uit te zoeken. Zoals bij veel bedrijven gebeurt, heeft de kerkenraad besloten om het archief te gaan digitaliseren.

Nu is een kerk natuurlijk geen bedrijf, maar vrijwilligersorganisatie op religieuze grondslag. Jan, al redelijk op leeftijd, is een van de vele vrijwilligers binnen de kerk, maar op digitaal gebied is hij geen expert. Daarom heeft Jan een digitaal vaardige ‘archivaris-in-opleiding’ aan zijn zijde: Gert van Tent. En Gert is al een tijdje aan de slag om al die documenten te scannen op te slaan in de Cloud.

En soms vindt Jan een kerkenraadsverslag van jaren terug dat ook in onze tijd actueel had kunnen zijn. En zoiets deelt hij dan via zijn vaste rubriek in het kerkblad ‘Ik Geloof’.

Bijvoorbeeld: In 1915 tijdens de Eerste Wereldoorlog was de distributie van het gas -net als de afgelopen jaren bij ons- een probleem. De kerkenraad besluit dat de avonddienst naar de middag gaat. Want de verlichting in het kerkgebouw (later de oude Merbafabriek aan de Kerkbuurt) gaat op gas.

En in 1924 had de kerkenraad besloten dat de kerk met een potkachel verwarmd zou worden. Tot die tijd konden de rijke lui zich een stoof met hete kooltjes veroorloven. Gelukkig gaf de barmhartige kerkenraad de kosteres (mijn oma, weduwe met 5 kleine kinderen) toestemming om deze te verhuren en ze mocht zowaar de opbrengst zelf houden.

Maar nu weer even naar het heden terug: Tijdens het uitzoeken van de stukken die digitaal gemaakt moeten worden, worden Gert en Jan steevast op de dinsdag- en woensdagavond begeleid door vrolijke muziek die vanuit de kerkzaal tot hen doordringt. Want boven hun hoofd zijn ruim 70 koorleden, muzikanten, toneelspelers, geluidstechnici en anderen bezig met het oefenen van de scenes uit de musical Ruth, die in april vier keer wordt opgevoerd in de Gereformeerde Kerk.

De meeste deuntjes kunnen de archivarissen al redelijk mee neuriën. Tijdens deze gezellige uitzoekerij verstomt ineens het geneurie van Jan en zit hij vol verbazing te kijken naar een onooglijk bruin boekje in zijn handen. Hij schuift zijn bril nog eens goed, poetst de glazen met zijn zakdoek en houdt het boekje onder het 25 Watt peertje die de ruimte verlicht.

‘Het kan niet waar zijn, dat ik dit nu op dit moment vind!’ mompelt hij. Gert baant zich nieuwsgierig een weg tussen de stapels archiefstukken door -hij stoot zijn hoofd nog even tegen het iets te lage plafond- en wil weten wat Jan gevonden heeft. Als hij het boekje ziet is hij ook stom verbaasd en samen besluiten ze naar boven te gaan en het document onder feller licht te bestuderen. Ze hebben -zo beseffen ze later- een pareltje in hun hand.

Tijdens deze oefensessies van de musical Ruth heeft Jan een boekje gevonden uit 1927. Het bevat alle teksten van ‘een cantate voor soli en koor’ van de Gereformeerde zangvereniging ‘Hallelujah’. En wat werd er op woensdagavond 16 februari 1927 om half acht ten gehore gebracht? ‘RUTH, de Moabitische’. Je zou toch bijna zeggen dat deze vondst op dit specifieke moment geen toeval kan zijn.

In zowel de moderne, als in de 97-jaar oude versie, volgen we het verhaal van een gezin dat tijdens een hongersnood in Bethlehem (betekenis: Broodhuis) hun heil zoekt in het land Moab, waar het economisch wel goed gaat. Maar daar sterven de vader en zijn twee getrouwde zoons. Jaren later gaat de oude weduwvrouw Naomi met één van haar schoondochters (Ruth) terug naar Bethlehem. Daar moeten ze hun bestaan weer opbouwen en komt Ruth in contact met een verre verwant en landeigenaar Boaz. In die tijd hadden bloedverwanten, zoals Boaz, de verplichting om arme familie te helpen om een bestaan op te bouwen. En dat zal ook gebeuren.

Het mooie van het oude boekje is dat het volstaat met advertenties van de plaatselijke middenstand. Want ook toen was het bedrijfsleven hard nodig om de prijs van zo’n concert binnen de perken te houden. Ook al was het bedrag van fl. 0,35 voor sommigen een flinke hap uit hun portemonnee, maar door deze sponsorbedragen lag het bijwonen van dit spektakel binnen hun mogelijkheden.

Vermoedelijk namen onze plaatsgenoten uit die tijd het niet zo nauw met het op tijd komen bij activiteiten, want in het boekje staat uitdrukkelijk dat de uitvoering om 7.30 uur begint. (Precies)

En dan toch even een persoonlijke noot. Nu wil het geval dat ik zelf ook een rolletje speel in dit schitterende spektakelstuk. Ze hebben me een rol als maaier toebedeeld. Verder als een beetje onkruid wieden in de tuin ben ik nooit gekomen. Maar ik heb op het toneel inmiddels leren omgaan met een zeis. Zowel in de moderne als in de editie uit de vorige eeuw wordt er een lied van de maaiers gezongen.

En als maaier mag ik na het oogstfeest gewoon een dutje doen onder een wolkeloze hemel in de kerk. En om eerlijk te zijn: op zondag moet ik soms wel eens mijn best doen om ze open te houden. Als wij maaiers heerlijk liggen te slapen gebeuren er die nacht spannende dingen.

De schrijvers van de musical hebben nog een paar nieuwe personen geïntroduceerd. Hierdoor komen er meerdere verhaallijnen terug wat het geheel nog meer diepgang geeft.

De solisten zingen allemaal live en worden ondersteund door een groep bijna professionele muzikanten. Uiteraard is er een groot koor dat schitterende liederen ten gehore brengt. Voor dit evenement wordt de halve kerk verbouwd en spectaculair verlicht gaan worden.

Nu u dit gelezen hebt wilt u vast wel weten wanneer u dit kunt bijwonen. U heeft de keuze uit 4 uitvoeringen, dus er is vast wel een moment dat u nog plek in uw agenda heeft.

Donderdag 11-4, vrijdag 12-4 en zaterdag 13-4 beginnen we om 19.30 uur. En op zondag 14 april is er een inmiddels uitverkochte middaguitvoering die start om 14.00 uur. (Net als 97 jaar terug starten wij ook precies op tijd)

De kaarten inclusief een consumptie kosten (met dank aan sponsors) voor volwassen slechts € 12,50 en voor kinderen tot en met 16 jaar € 7,50. Het is iets meer dan die fl. 0,35, maar u krijgt er iets onvergetelijks voor terug.

Maar nu vraagt u zich af: Hoe kom ik aan die kaarten? Stuur een mail naar kaartenruthgksliedrecht@gmail.com en zet daarin met hoeveel mensen je komt (volwassenen en kinderen t/m 16 apart aangeven), op welke dag je ons bezoekt. En geef je 06 nummer door. Want dan kun je betalen via een Tikkie.

Ik hoor het al: ‘Ik ben niet zo handig met computers en mobiele telefoons. Kan ik dan niet langs komen?’ Natuurlijk kunt u dan ook komen. Neem in dat geval telefonisch contact op met Anneke Bor (06-20589701) En samen regelt u hoe u ook een plekje krijgt.

Is het alweer wat jaren geleden dat u een musical heeft bijgewoond of een kerk van binnen heeft gezien, dan is dit een uitgelezen kans. Kom eens te kijken wat een metamorfose ons gebouw heeft ondergaan. Sla zo twee vliegen in één klap.

En het mooie van het project Ruth is dat in de musical mensen die niet (vaak) in een kerk komen en leden van diverse kerkgenootschappen samen met veel inzet en plezier samen iets moois op de planken gaan brengen. Ik reken erop dat u komt, want als ik slapend op de planken lig, kijk ik stiekem door mijn wimpers wie er allemaal zijn.