Speciale 40 jaar Kompas Sliedrecht Sliedrechts Dialect - Kompas en compassie

De geschiedenis van de huis aan huis krant in Slierecht vanuit m’n geheuge

Drèk nae d’n ôôlog verscheen de Maarewestreek. Daer mos ie ‘n abennement op neme. Dus in de zin des woord, gêên huis-aan-huiskrant. Maor bekant iederêên had ‘n abennement. Zellef was ‘k van m’n 14e tò m’n 18e bezurreger van deuze krant op donderdag. Toe ‘k daermee begon, kree ‘k ‘n lijst van waer de krant bezurregd mos worre. Aal gaauw hè ‘k die lijst aangepast in adresse waer die nie bezurregd mos worre. Die lijst besting uit 6 adresse, waervan êên ik toch met de krant mos aanbelle, dan kree ‘k ‘n kwartie en heullie de krant. In tegestelling tò Carnegie, wier ‘k ‘r nie rijk van. De overige 350 weuninge zatte bij wijze van spreke donderdas aan ‘t end van de middag achter de brievebus te wachte op de leste weetjies: wie was ‘r overleeje, getrouwd, gebore? Waer was t’r ‘n schip te waoter gelaete, ‘n ongeluk gebeurd, openbaore dronkeschap geconsteteerd? ‘s Aeves wier d’r al op straet en over de schutting gepraot over aal dà lêêd en aal die liefde: “Gossie buuvrouw, hè je dà gezien bij Jannigchie van Piete en Aorties, die van onder de waotertoren is ‘n klaaine gebore, zie je wel dà ‘k gelijk had, ‘t is ‘n 6 maonds kaaind, een motjie, ‘k wis het wel. Die jonge waer ze mee getrouwd is, je weet wel die van Jaonus en Merie uit de Trompstraet, die deug naareges voor en nou zì ze mè jong en hum opgescheept. Hij sting ‘n paor maonde trug nog in de Maarewestreek, hij was zô zat as ’n Melijer op zaeterdagaevend, hêêl z’n lôônzaksie van die week joeg tie d’r bij Gijs Schallek deurheen. Z’n naom sting d’r nie bij, mor A.de B, dà kon hij aallêên mor weze.”

Die krant was belangrijk in ‘t sosjaole gebeure, maor in de jaere 60 kwam daer inêêns de Vonk en kort daernae Het Zoije, grôte concerente en graotis. Aareges onderweeg verscheen daer de Drechstreek en de abonnemente voor de Maarewestreek wiere steeds minder afgenome, volleges mijn wier ‘t ok ‘n graotis krant.

In Haareveld hadde ze ‘t Kompas, van schoemaoker van der Wiel à ‘k me dà nog goed herinner. Daer was ‘t al ‘n concerent van ‘t Slierechse leugenaertie. Het Kompas kwam vervolleges met ‘n Slierechse edisie en dà mot zô ongeveer d’n dôôdsteek voor de Maarewestreek gewist weze. De krant was mederrener en had ‘n lekker hanteerbaor formaot. De overhaaid hà beslote dat ‘r wà meer privacy mos komme in pubelecaosies van burregerzaoke, waerdeur ‘t wà minder smeuig wier. Nou had de Maarewestreek al gezien dat ‘r behoefte was aan wà verhaole in de aaige taol en pubeliceerde dus trouw deuze column. ‘t Was echt zonde dà dut uitaaindelijk verdween, maor Het Kompas herkende de animo en wis dat elleke pubelecoasie vraegt om wat lichter “nieuws”, zellefs al is dà nieuws d’r êêntjie met ‘n enorreme baerd. As verteller bè je blij dà je je vehaole en compassie van ‘t vertelle aan mag levere. Deuze leste lekaole krant motte me in ere houwe. Social mediao is leuk, maor nie zô leuk as ‘n ‘lekaol leugenaertie’, dà ‘s immiddels ‘n geuzenaom.

Emiel Mostert