Verdichten: voor leefbaarheid en tegen verdunning

De Nederlandse bevolkingsontwikkeling kent belangrijke trends: huishoudensverdunning, vergrijzing en ontgroening. Ik wil stilstaan bij ‘huishoudensverdunning’: de ontwikkeling dat huishoudens kleiner worden.

Waarom stilstaan bij verdunning belangrijk is? Er is een verband tussen hoe ver mensen ergens vandaan wonen, hoe ze zich verplaatsen en hoe vaak ze een plek of voorziening bezoeken of gebruiken. We willen nabijheid. Hoe dichterbij, hoe beter. Verdunning zorgt er voor dat bijvoorbeeld het aantal mensen binnen 10 minuten loop- en fietsafstand van de Kerkbuurt, de bibliotheek, het station of de sportschool/-vereniging afneemt. Dit leidt tot minder bezoekers, waardoor deze voorzieningen op termijn onder druk komen of zelfs verdwijnen. Dat is slecht voor de leefbaarheid in Sliedrecht. Dit wil de VVD voorkomen.

Even wat CBS-cijfers. Toen we ‘De Oude Uitbreiding’ ontwikkelden, woonden we in Nederland met gemiddeld 4,3 (1920) mensen in een huis. In de periode dat we de vijfhoogflats langs de Rembrandtlaan en Thorbeckelaan bedachten, bestond een huishouden uit 3,9 (‘50) - 3,6 (‘60) personen. In 2023 is dit gedaald tot gemiddeld nog maar 2,13 personen per huishouden. Vooral het aantal éénpersoonshuishoudens is de afgelopen decennia fors toegenomen. In 1950 was dit nog minder dan 10% van álle huishoudens, inmiddels bijna 40%. Ook in Sliedrecht groeit dit aantal. In 2023 zijn er hier meer eenpersoonshuishoudens (3.796) dan huishoudens met drie of meer personen (3.625). Tussen 1950 en nu is het aantal bewoners per huis dus bijna gehalveerd en is het aantal eenpersoonshuishoudens geëxplodeerd. Rijtjeshuizen, tweekappers en vrijstaande woningen blijven nodig, maar we moeten ook inspelen op de veranderende huishoudens. Dit vraagt om andere keuzes.

We moeten in Sliedrecht tegelijkertijd én meer huizen én kleinere beter betaalbare woningen én groene kwaliteit toevoegen. Zeker in het bestaande dorp, dichtbij voorzieningen. Die optelsom lijkt onmogelijk. Kan dat wel? Zeker! Architectenbureau KAW heeft voor een corporatie in ‘de Kruiskamp’, een wijk met vooral rijtjeswoningen, laten zien dat je met praktisch dezelfde hoeveelheid ruimte en hoogte in een wijk 45% (!) meer woningen kunt terugbouwen dan er stonden. De parkeervraag lossen ze op en er is nu meer ruimte voor groen en wateropvang, waardoor de kwaliteit toeneemt. Dat is verdichting met dorpse schaal. Dat past prima bij Sliedrecht. En is hard nodig om de verdunning tegen te gaan en ons dorp vitaal en leefbaar te houden.

Martin van Rossum, gemeenteraadslid VVD