Sliedrechts Dialect - D’r wazze vroeger Maertschoole

De ‘Maertschool’ ontsting in Nederland nae de geboortegollef van nae d’n Twêêde Wèreldoorlog. Een grôôt aantal kaainder die nae d’n teldaotum van 1 oktober nie naer de lêêgere school konne, wiere opgevange in de ‘Maertschool’ waervan ‘t schooljaer liep van 1 maert tot 1 maert in ‘t daeropvollegende jaer. Daerdeur ontstong, om ‘t onderschaaid met ‘t gebruikelijke schooljaer aan te doije, ook de taarem septemberschool. Nae verlôôp van enkelde jaere wier de maertschool opgehouwe. Naedêêl aan ‘t end van de zesde klas op de maertschool was dà veul vervollegschoole pas op 1 september begonne. Daerom wier d’r op de maertschool een zeuvende klas gecreëerd waer - mêêstal allêên - de leerlinge die naer de HBS, MMS, of ‘t Lyceum gonge, extrao voorberaaid wiere op dat vervollegonderwijs. Wie naer de vakschool of de ambachschool of de ulo / mulo gong, kon wel in maert overstappe. Zôôdoende kon ik – gebore op 7 maert – zonder bijkommende haoperinge – overstappe naer de ULO-school aan de Willemienaostraet. Ik behoorde daermee tot de jongste leerlinge van de klas. Die school was vroeger ‘n grôôte lêêgere school gewist aan de Wilhelminastraat (toe school 6 genaomd) en telde nogaal wat leegstaonde lekaole. Naer mijn wete wazze d’r mor 4 lekaole in gebruik. ‘t Aantal leraere was ok mor op êên hand te telle. Vier stuks en die mosse dan wel les geve in aalle vakke in de vier klasse… Dan most ie wel van hêêl veul marte thuis zijn! D’r was daer ok nog een medegebruiker… de belastingdienst. Aan ’t begrip ‘maertschool’ is in laetere jaere een end gekomme deur ‘n nieuw toelaetingsbelaaid. Kaainders konne toen ‘t hêêle schooljaer toegelaete worre rond hullieze 4 e jaer op de kleuterschool en konne rond ‘t 6 e jaer naer de lêêgere school. Nae ’t saomengaon van kleuter- en lêêgere school tot baosisschool verlôôp d’n overgang nog soepeler. Bij de genoemde Uloschool verdween d’n extrao exaomeklas en deeje de 4 e klassers endexaome in ’t Dordtse ‘Kunstmin’. Een kollesaol gebouw dà veul indruk op me maokte. Van de week wier ‘k herinnerd aa m’n schooljaere. Bij ‘t doorsnuffelen van fotobestande kwam ‘k ‘n ouwe foto tege. Kindere van de leraer Engels, die ons ‘t vak Franse taol bijbroch, hadde me die ‘n tijdje geleeje gestuurd. Hoewel ‘k nie op de kiek stong – ‘t was van ‘n klas voor mijn – herkende ik veul mede oud-leerlingen en vong ‘t wel leuk de foto bij dut verhaol te plaetse. Werschijnlijk worre daerdeur meer ‘jongeloi’ uit die tijd aan heulieze schooljaere herinnerd! 

[Bas Lissenburg